Monitor digitale toegankelijkheid Overheid 2026

Geplaatst in categorie: Onderzoek

Geschreven door

Christien van de Sande COO

Nooit geen reden voor roze lippenstift

Gepubliceerd op: 23 september 2026

Inhoudsopgave

Slechts 5% van de websites en apps van de Nederlandse overheid is aantoonbaar toegankelijk. Dat blijkt uit de Monitor digitale toegankelijkheid overheid 2026 van 200 OK (Jules Ernst). Het officiële Dashboard Digitoegankelijk meldt nog 10%, maar veel toegankelijkheidsverklaringen blijken bij controle niet te kloppen.

Level Level droeg inhoudelijk bij aan het onderzoek. In dit artikel lichten we de uitkomsten toe die er volgens ons het meest toe doen, en wat je er als organisatie mee kunt.

Waarom dit onderzoek?

De overheid moet al sinds 2018 digitaal toegankelijk zijn. Toch is er nog steeds geen onafhankelijke toezichthouder die controleert of dat ook echt zo is, en die kan ingrijpen als het niet zo is.

Voor bedrijven is dat sinds vorig jaar wel geregeld. Met de European Accessibility Act kwamen er zes toezichthouders. De ACM controleert al actief en wil dit jaar gaan handhaven. Bij de overheid zelf is het toezicht beperkt en van handhaving is geen sprake. Dat maakt een onafhankelijke blik van buiten nodig.

De belangrijkste resultaten

Volgens het Dashboard Digitoegankelijk voldoet 10% van de overheidswebsites en apps aan de eisen. Na controle van de verklaringen blijft daar de helft van over. Tegelijk is er beweging: 39% laat sinds 2020 vooruitgang zien.

De verklaringen zelf zijn vaak niet op orde. Van de verklaringen met een A-status, de hoogste status, is 89% incompleet of niet actueel. Op 23% van de geteste pagina’s van die A-status-sites vond een automatische scan problemen. En naar schatting ontbreekt 30% van de websites en apps nog helemaal in het register. 

1. Een verklaring is nog geen toegankelijke website

Is een toegankelijkheidsverklaring dan zinloos? Ja en nee. Het register groeide van 1.805 verklaringen in 2020 naar 8.382 nu. Overheden weten daardoor beter welke websites en apps ze beheren. Dat is winst.

Maar zonder controle wordt de verklaring een doel op zich. 44% is het afgelopen jaar niet bijgewerkt. 255 links naar onderzoeksrapporten geven een foutmelding. En 22% van de verklaringen staat al langer dan zes maanden op status C of D: er zijn plannen om te verbeteren, maar niemand kijkt of die ook worden uitgevoerd.

Het meest veelzeggend: de onderzoekers testten 5.500 pagina’s van websites die claimen volledig te voldoen. Op 23% daarvan vond een automatische scan al problemen. Zo’n scan vindt maar een deel van wat er mis kan zijn. Dit patroon zien we ook in ons eigen onderzoek naar webwinkels. We noemen het denken in vinkjes: op papier gaat het goed, in de praktijk loopt iemand met een schermlezer nog steeds vast.

2. Zonder toezicht geen beweging

Bij webwinkels zien we wat toezicht doet. In ons webwinkelonderzoek daalde het gemiddeld aantal fouten op homepagina’s in een jaar van 108 naar 26.

Voor de overheid ligt dat anders. In 2018 koos het kabinet bewust voor “vertrouwen in overheidsinstanties en verantwoording via de reguliere (interbestuurlijke) lijnen”. In 2024 beloofde toenmalig staatssecretaris Van Huffelen tijdelijk toezicht, in afwachting van een centrale toezichthouder. Die is er nog altijd niet.

Het gevolg is scheef. Een webwinkel die niet toegankelijk is, riskeert handhaving. Een ministerie of gemeente niet. Terwijl je de overheid niet kunt inruilen voor een concurrent als de website niet werkt. De monitor laat ook zien dat de groei van het aantal verklaringen afvlakt zodra de bestuurlijke aandacht wegvalt.

3. Kleine fouten, grote impact

Toegankelijkheid gaat vaak mis op de basis. En op een gedeeld platform werkt een fout in de basis door op honderden sites tegelijk.

Voor de monitor digitale toegankelijkheid overheid 2026 onderzocht Sophie Ragas van Level Level Accessibility het Platform Rijksoverheid Online (PRO). Minimaal 427 overheidswebsites draaien erop. Twee voorbeelden:

• Bij 18% van de PRO-websites heeft het logo, dat altijd in een link staat, geen goede toegankelijke naam. Soms is die leeg, soms onvolledig, soms staat de URL erin.
• De skiplink gaat structureel fout. Dat is een basiscriterium (WCAG niveau A) en relatief eenvoudig op te lossen.

Wie platforms bouwt, weet dat dit ook de kans is. Los je een fout op in een gedeeld component, dan profiteren alle sites die erop draaien.

Hetzelfde zie je bij diensten die iedereen gebruikt. DigiD had in 2024 550 miljoen inlogs, maar de inlogpagina zelf heeft geen verklaring met A-status. De Belastingdienst heeft voor de aangifte loonbelasting en btw nooit een A-status gehad.

Wat je als organisatie nu al kunt doen

Op een toezichthouder hoef je niet te wachten. De Monitor digitale toegankelijkheid overheid 2026 noemt een eenvoudig proces dat we zelf ook hanteren:

1. Voer tijdens de bouw controles uit, geautomatiseerd of handmatig.
2. Onderzoek de nieuwe website op toegankelijkheid.
3. Los alle toegankelijkheidsproblemen op.
4. Ga live.

Daar voegen we een paar dingen aan toe. Neem toegankelijkheid expliciet op in de ontwerp- en ontwikkelopdracht. En volg hetzelfde proces bij elke aanpassing, niet alleen bij een nieuwe site.

Zorg daarnaast dat de mensen die intern de inhoud van je website verzorgen basiskennis van toegankelijkheid hebben. Een technisch toegankelijke website wordt alsnog ontoegankelijk met een tabel zonder koppen of een afbeelding zonder alt-tekst. Pas als techniek én content op orde zijn, heb je de zaakjes echt goed geregeld.

En houd je verklaring actueel. Niet omdat het moet, maar omdat het je dwingt om eens per jaar eerlijk te kijken.

Waarom Level Level hieraan bijdraagt

De monitor is een onderzoek van Jules Ernst (200 OK). Dit jaar bekeek hij de verklaringen samen met Tineke Timmerman (inTOWN Management), Sophie Ragas (Level Level Accessibility), Swink en Ron Beenen. Dank aan iedereen voor de samenwerking.

Level Level heeft inhoudelijk bijgedragen aan dit onderzoek, omdat we vinden dat digitale toegankelijkheid hoger op de agenda moet. En dat begint bij een eerlijk beeld van waar we staan.

Jules Ernst doet dit onderzoek al jaren, grondig en met veel data.

Zelf onderzoeken we elk jaar de toegankelijkheid van de grootste webwinkels van Nederland met hulp van de toezichthouder ACM. Samen geven die onderzoeken een beeld van zowel de e-commerce markt als de overheid.

Geschreven door

Christien van de Sande COO

Nooit geen reden voor roze lippenstift

Gepubliceerd op: 23 september 2026