Status B is mooi, maar wat moet je daarna eigenlijk doen?
Geplaatst in categorie: BlogGeschreven door
Helpt organisaties om digitale toegankelijkheid praktisch en structureel te organiseren. Met een achtergrond in front-end development kijkt hij vooral naar wat er in de praktijk écht werkt.
Inhoudsopgave
Status B is mooi, maar wat moet je daarna eigenlijk doen?
Werk je bij een gemeente, ministerie of andere publieke organisatie? Dan ben je misschien verantwoordelijk voor een website of app met status B. Je beschikt over actueel onderzoek en weet welke toegankelijkheidsproblemen er nog zijn. Dat is een belangrijke stap, maar geen eindstation.
Inhoudsopgave
In de praktijk beginnen nu vaak de ingewikkeldere vragen. Moet je alle problemen oplossen? Wat zijn de consequenties als dat niet lukt? En wat kun je doen als je afhankelijk bent van een leverancier die andere prioriteiten heeft?
Wat betekent status B?
Status B betekent dat je website of app gedeeltelijk voldoet aan de toegankelijkheidseisen. Er is een volledig onderzoek uitgevoerd, maar daarbij zijn nog afwijkingen gevonden.
Volgens DigiToegankelijk kun je met status B aan de wettelijke verplichting voldoen als je maatregelen beschrijft en ieder jaar verbetering laat zien. De verklaring moet minimaal jaarlijks worden bijgewerkt. Het onderzoek waarmee je de status onderbouwt, is maximaal drie jaar geldig.
Status B is dus geen bewijs dat de website al toegankelijk is. Het laat vooral zien dat je weet welke problemen er zijn en daar aantoonbaar aan werkt.
Wat gebeurt er als je de problemen niet oplost?
Niet iedere bevinding hoeft direct te zijn opgelost. Er moet wel voortgang zijn. Als een verklaring jarenlang dezelfde maatregelen en streefdatums bevat, is moeilijk vol te houden dat je daadwerkelijk aan verbetering werkt.
Bovendien blijven de gevolgen voor gebruikers bestaan. Iemand kan mogelijk geen formulier invullen, afspraak maken of belangrijk document lezen. Gebruikers kunnen hierover contact opnemen of een klacht indienen via de procedure in de toegankelijkheidsverklaring. Ook kan je organisatie vragen krijgen van bestuurders, toezichthouders of belangenorganisaties.
Na drie jaar verloopt het onderzoek. Zonder nieuw volledig onderzoek kan de verklaring niet op status B blijven en gaat deze terug naar status D.
De grootste consequentie is dus niet alleen een minder gunstige status. Het is dat mensen mogelijk geen gebruik kunnen maken van publieke dienstverlening.
Wat als de leverancier het moet oplossen?
Veel toegankelijkheidsproblemen zitten in onderdelen die alleen de leverancier kan aanpassen. Denk aan de navigatie, formulieren, foutmeldingen, modale vensters of de code van het CMS. Als afnemer kun je daar niet altijd zelf bij.
Toch kun je meer doen dan een onderzoeksrapport doorsturen en afwachten.
Begin met het verdelen van de bevindingen. Welke problemen zitten in de standaardtechniek van het product? Welke zijn ontstaan door maatwerk of de gekozen inrichting? En welke kan je eigen redactie oplossen? Zo voorkom je een discussie waarin de leverancier alles als contentprobleem ziet en je eigen organisatie alles bij de leverancier neerlegt.
Bespreek technische bevindingen vervolgens niet als algemene verbeterwensen, maar als concrete tekortkomingen. Geef per probleem aan waar het voorkomt, wat het voor gebruikers betekent en aan welke eis niet wordt voldaan. Vraag de leverancier om per bevinding een eigenaar, gepland releasemoment en verwachte oplosdatum te noemen.
Staat toegankelijkheid in het contract, de aanbesteding of de acceptatiecriteria? Verwijs daar dan naar. Een toegankelijkheidsprobleem is in dat geval niet zomaar een verzoek om een nieuwe functie, maar mogelijk een afwijking van wat is afgesproken. Laat contractmanagement of inkoop aansluiten wanneer reguliere supporttickets geen beweging opleveren.
Stond toegankelijkheid onvoldoende in de overeenkomst? Dan is je positie lastiger, maar niet kansloos. Vraag of de leverancier de verbeteringen op de productroadmap wil zetten en of andere klanten tegen dezelfde problemen aanlopen. Bij een standaardplatform heeft een structurele oplossing immers waarde voor alle afnemers. Overheidsorganisaties die hetzelfde product gebruiken, kunnen hun vragen eventueel bundelen. Dat maakt de urgentie voor de leverancier groter en voorkomt dat iedere organisatie afzonderlijk voor dezelfde technische aanpassing betaalt.
Vraag de leverancier ook om een toegankelijkheidsonderzoek van het standaardproduct te laten uitvoeren en publiceren. Zo’n technisch deelonderzoek kan onder voorwaarden door meerdere afnemers worden gebruikt. Je moet daarnaast nog wel je eigen content, inrichting, koppelingen en maatwerk laten onderzoeken.
Krijg je nog steeds geen concrete toezegging? Leg dan vast wanneer je het probleem hebt gemeld, welke reactie je hebt ontvangen en welke escalaties hebben plaatsgevonden. Betrek de accountmanager, producteigenaar, contractmanager en zo nodig de opdrachtgever. Gebruik een contractverlenging of nieuwe aanbesteding om toegankelijkheid alsnog als harde eis op te nemen, inclusief bewijs, hersteltermijnen en onafhankelijke controle.
Een belofte van de leverancier is nog geen oplossing. Laat aanpassingen daarom hertesten voordat je een bevinding als opgelost beschouwt.
Wat als oplossen voorlopig niet lukt?
Soms kan een probleem echt niet direct worden hersteld. De leverancier moet bijvoorbeeld eerst een nieuwe productversie bouwen of het huidige systeem wordt op termijn vervangen.
Je organisatie blijft dan verantwoordelijk voor wat gebruikers in de tussentijd ervaren. Geef voorrang aan problemen die belangrijke handelingen blokkeren en bied waar nodig een toegankelijk alternatief. Dat alternatief moet iemand werkelijk in staat stellen om dezelfde informatie te krijgen of dezelfde dienst af te nemen. Alleen een algemeen telefoonnummer noemen is niet altijd voldoende.
Leg in de toegankelijkheidsverklaring eerlijk uit welke problemen nog bestaan, welke maatregelen je neemt en wanneer je verbetering verwacht. Vanaf 1 oktober 2026 vraagt het nieuwe officiële model bij status B nog nadrukkelijker om concrete maatregelen, toegankelijke alternatieven en een datum waarop de afwijkingen moeten zijn opgelost.
En als er geen tijd of budget is?
Geen tijd, kennis, prioriteit of budget is op zichzelf geen geldige reden om toegankelijkheidsproblemen onbeperkt te laten bestaan. Een beperkt budget betekent meestal dat je keuzes moet maken: begin bij problemen die gebruikers blokkeren en bij centrale componenten waarmee je veel pagina’s tegelijk verbetert.
In bijzondere situaties kan een maatregel een onevenredige last vormen. Dat is een specifieke juridische afweging waarbij onder andere de middelen van de organisatie, de kosten en de voordelen voor mensen met een beperking worden meegewogen. Je moet die afweging onderbouwen en een toegankelijk alternatief bieden. Betrek daarom een jurist als je denkt dat dit werkelijk aan de orde is.
Status B vraagt om regie
Je hoeft niet ieder toegankelijkheidsprobleem zelf te kunnen oplossen. Je moet wel weten wat er speelt, wie verantwoordelijk is en wat je doet wanneer een oplossing op zich laat wachten.
Juist wanneer je afhankelijk bent van leveranciers en beperkte capaciteit, maakt goede regie het verschil. Maak afspraken concreet, leg ze vast, controleer opgeleverde oplossingen en houd je verklaring actueel. Zo wordt status B geen plek waar je blijft hangen, maar een tussenstap naar dienstverlening die steeds meer mensen zelfstandig kunnen gebruiken.
Blijven bevindingen liggen, krijg je onvoldoende beweging bij een leverancier of heb je een nieuw onderzoek nodig? Wij kunnen je hierbij helpen. Plan een vrijblijvend advies gesprek in.
Geschreven door
Helpt organisaties om digitale toegankelijkheid praktisch en structureel te organiseren. Met een achtergrond in front-end development kijkt hij vooral naar wat er in de praktijk écht werkt.