Voor het Webwinkelonderzoek 2026 hebben we de toegankelijkheid van Nederlandse e-commerce op twee niveaus onderzocht:

• een dieptetest onder de 15 grootste webwinkels van Nederland;
• een breedtetest onder de 300 grootste webwinkels van Nederland.

Deze combinatie geeft niet alleen inzicht in de technische staat van de sector, maar vooral ook in de daadwerkelijke bruikbaarheid van webshops voor mensen met een beperking.

De European Accessibility Act (EAA) is inmiddels één jaar van kracht. De centrale vraag van dit onderzoek was daarom niet: “Zijn webshops technisch perfect volgens WCAG?” Maar: “Kan iemand met een beperking daadwerkelijk zelfstandig een bestelling plaatsen?” Om die vraag goed te beantwoorden, hebben we bewust gekozen voor twee verschillende onderzoeksmethoden.

De dieptetest

In de dieptetest onderzochten we de 15 grootste webwinkels van Nederland handmatig. Daarbij stond de daadwerkelijke gebruikerservaring centraal.

Blinde en sommige slechtziende bezoekers gebruiken schermlezers in combinatie met het toetsenbord om websites te begrijpen en te bedienen. Mensen met een motorische beperking gebruiken vaak uitsluitend een toetsenbord of vergelijkbare hulpmiddelen.

Wanneer essentiële onderdelen van een bestelproces niet bereikbaar of bedienbaar zijn, betekent dit in de praktijk dat een gebruiker geen bestelling kan afronden. Daarom onderzochten we één centrale vraag: Kan iemand met een beperking zelfstandig een bestelling plaatsen?

Hoe we hebben getest

Onze onderzoekers doorliepen de volledige klantreis van een webshop met alleen het toetsenbord en met de schermlezer VoiceOver. Daarnaast voerden we automatische scans uit met Axe DevTools om automatisch detecteerbare toegankelijkheidsproblemen inzichtelijk te maken.

De 18 stappen

Voor iedere webshop definieerden we 18 praktische stappen die samen het volledige bestelproces vormen. Hiermee beoordeelden we niet alleen technische correctheid, maar vooral praktische bruikbaarheid. De volgende stappen zijn getest:

1. Kan ik cookies accepteren en daarna de website gebruiken?
2. Kan ik het hoofdmenu gebruiken?
3. Kan ik de zoekfunctie op de voorpagina gebruiken?
4. Kan ik het filter bij de zoekresultaten gebruiken?
5. Kan ik een item kiezen uit de zoekresultaten?
6. Kan ik een product bekijken: titel, prijs en omschrijving?
7. Kan ik opties wijzigen of invoeren, zoals kleur, maat of aantal?
8. Kan ik een artikel toevoegen aan het winkelwagentje?
9. Kan ik het winkelwagentje openen en uitlezen wat ik heb besteld?
10. Kan ik doorgaan naar bestellen?
11. Kan ik een account aanmaken?
12. Kan ik inloggen?
13. Kan ik een bezorgadres invoeren?
14. Kan ik een bezorgmoment kiezen?
15. Kan ik het eindbedrag en de bezorgkosten uitlezen?
16. Kan ik een betaalmethode kiezen?
17. Kan ik de bestelling daadwerkelijk afronden?
18. Kan ik hulp vragen via de website?

Puntensysteem

Iedere stap kreeg een score. Indien alle 18 stappen relevant zijn voor de webshop is het maximaal haalbare 360 punten:

• 10 punten → goed uitvoerbaar.
• 5 punten → uitvoerbaar, maar met moeite.
• 0 punten → niet uitvoerbaar.
• -10 punten → het aantal blokkades om te bestellen met VoiceOver.

Daarnaast keken we naar de codekwaliteit van de bezochte pagina’s met Axe Devtools in Chrome, een tool die sommige toegankelijkheidseisen automatisch kan testen. We gebruikten de instelling “Best Practices = off” en “WCAG 2.1 AA”, zodat alleen de relevante problemen werden gerapporteerd. Iedere website start met 110 punten. Vervolgens worden daar punten van afgetrokken indien er unieke problemen zijn gevonden:

• -10 punten → bij ernstige problemen. Bijvoorbeeld bij het ontbreken van een link- of knoptekst.
• -1 punt → bij minder ernstige problemen. Bijvoorbeeld bij verkeerd gebruik van ARIA.

De eindscore wordt als volgt berekend: ( punten stappen toetsenbord + punten stappen VoiceOver – (aantal maal een “nee” voor VoiceOver *10 ) + punten codekwaliteit ) / totaal haalbare punten * 100%

Voorbeeld bij Coolblue: (155 + 145 – (1 * 10) + 69) / 470 * 100

Belangrijke kanttekening

De dieptetest is nadrukkelijk géén volledige WCAG-audit van een webshop. We onderzochten uitsluitend de bestelervaring en de belangrijkste klantreis. Functionaliteiten zoals verlanglijstjes, kortingscodes of productvergelijkers vielen buiten scope. Ook betaalomgevingen zoals iDEAL of PayPal zijn niet meegenomen.

De breedtetest

Naast de handmatige dieptetest onderzochten we de homepagina’s van de 300 grootste Nederlandse webwinkels met behulp van een automatische toegankelijkheidsscan. Het doel van deze breedtetest was anders: Niet diepgaande gebruikservaringen meten, maar trends binnen de sector zichtbaar maken.
Voor deze scan gebruikten we Axe-core in combinatie met Puppeteer. De tool detecteert automatisch een deel van de toegankelijkheidsproblemen, zoals:

• ontbrekende alternatieve teksten;
• onvoldoende kleurcontrast;
• ontbrekende labels;
• foutieve HTML-structuren;
• ARIA-fouten.

Wat automatische scans wel en niet zien

Automatische tools zijn waardevol voor het verbeteren van de technische basis van een website. Ze helpen organisaties om veelvoorkomende fouten snel op te lossen. Maar automatische scans hebben ook duidelijke beperkingen.

In de praktijk detecteren dit soort tools slechts een deel van de werkelijke toegankelijkheidsproblemen. Complexe gebruikersproblemen blijven vaak volledig buiten beeld. Denk aan:

• toetsenbordvallen.
• onlogische focusvolgordes.
• verdwijnende focus.
• verwarrende schermlezerervaringen.
• foutmeldingen zonder context.

Juist deze problemen bepalen vaak of iemand daadwerkelijk zelfstandig een aankoop kan afronden.

Disclaimer

Dit onderzoek is een momentopname. Webshops veranderen continu en resultaten kunnen inmiddels afwijken van de huidige situatie. Daarnaast geldt nadrukkelijk dat het oplossen van de in dit onderzoek genoemde problemen niet automatisch betekent dat een website volledig toegankelijk is.