Nieuwssites en de EAA: Paywall? Dan ben je wettelijk verplicht
Geplaats in categorie: BlogGeschreven door
Nooit geen reden voor roze lippenstift
Nieuwssites en de EAA: Paywall? Dan ben je wettelijk verplicht
Laten we eerlijk zijn: de afgelopen jaren gaven de meeste publishers en nieuwssites prioriteit aan AI-strategieën boven de toegankelijkheid van hun platform. Ik snap het, maar de deadline van de European Accessibility Act (EAA) is in deze branche geruisloos gepasseerd, terwijl de meeste nieuwssites gewoon onder de wetgeving vallen. Want heb je een paywall? Dan verkoop je een dienst.
Sinds 28 juni 2025 is digitale toegankelijkheid een harde wettelijke eis voor de gehele private sector die diensten online verkoopt. Met de komst van de EAA is de scheidslijn tussen het puur ‘publiceren van artikelen’ en het ‘aanbieden van een digitale dienst’ een stuk dunner geworden. Voor de toezichthouders, zoals de ACM, is de grens in 2026 glashelder: heb je een paywall, een betaalmuur, een premium-sectie of een andere vorm van afgeschermde content (gated content)? Dan verkoop je een dienst die voor iedereen toegankelijk moet zijn. Eigenlijk is het heel simpel: met een paywall ben je als nieuwsplatform een webshop (of je wilt of niet).
De praktijkcheck van 2026: van voorlopers tot tab-traps
De praktijk laat echter nog een pijnlijk gemengd beeld zien. Grote mediahuizen zoals DPG Media en Mediahuis hebben zeker geïnvesteerd, maar de uitvoering op titelniveau blijft vaak nog achter. Hoe staat de markt er nu echt voor? In deze praktijkcheck kijken we naar zowel de positieve uitschieters als de hardnekkige barrières die we in 2026 nog steeds tegenkomen.
Want hoewel steeds meer titels expliciet verwijzen naar de WCAG 2.1 niveau AA-richtlijnen, zit het verschil vaak in de uitvoering: is toegankelijkheid een technisch vinkje op een checklist of een werkelijk inclusieve gebruikerservaring? Kijk bijvoorbeeld naar een platform als NU.nl. Ondanks het grote bereik en betaalde diensten zoals ‘NU+’, is een specifieke toegankelijkheidsverklaring op de site momenteel nog niet eenvoudig vindbaar. Dat geldt ook voor Telegraaf.nl. Hoewel zij met hun premium-artikelen een betaalde dienst leveren die onder de EAA valt, ontbreekt een directe link naar een verklaring in de footer nog vaak.
De recente tests laten de contrasten scherp zien:
- De voorlopers (FD & FTM): Het Financieele Dagblad (FD) heeft vanwege hun professionele doelgroep beursdata en complexe grafieken toegankelijk gemaakt voor hulpmiddelen. Follow the Money (FTM) laat als digital native zien dat een drempelvrije abonnementsflow en toegankelijke onderzoeksjournalistiek hand in hand kunnen gaan.
- Telegraaf & Volkskrant: Wie met een toetsenbord navigeert, stuit op aanzienlijke barrières. Activeer je het hoofdmenu bij De Telegraaf? Dan moet je daarna 132 keer de tab-toets indrukken om bij het eerste menu-item te komen. De Volkskrant spant de kroon: daar zijn maar liefst 186 tabs nodig. Bovendien moet je bij de Volkskrant 35 keer tabben om überhaupt bij de paywall-overlay te komen.
- NU.nl: Hier struikelen bezoekers met een beperking over de basis. Video’s zijn niet met het toetsenbord te besturen en bevatten vaak alleen tekst en daarmee onbruikbaar voor blinde lezers. Daarnaast voldoen essentiële kleuren, zoals het oranje van de rubriek “Media en cultuur”, niet aan de contrasteisen.
- NRC & De Correspondent: Hoewel deze platformen grotendeels erg goed scoren, laten ze nog steken vallen op details. Bij het NRC heeft de logo-link in het hoofdmenu geen toegankelijke naam (de gebruiker hoort alleen “link”), en bij De Correspondent kaapt de ingesloten YouTube-speler toetsenbordfuncties, waardoor screenreader-software in conflict raakt.
Wettelijk verplicht: de toegankelijkheidsverklaring
Het is belangrijk om te beseffen dat het niet alleen gaat om de techniek ‘onder de motorkap’, maar ook om het design en de content. Daarbij eist de wet transparantie. Elke publisher of nieuwssite die onder de EAA valt, is verplicht om een actuele en vindbare toegankelijkheidsverklaring op zijn platform te publiceren. Hierin moet je precies aangeven in hoeverre je voldoet aan de eisen en welke stappen je zet om eventuele gebreken op te lossen. Doe je dit niet? Dan ben je direct in overtreding.
Lees hierover ook mijn eerdere artikel over de [toegankelijkheidsverklaring die verplicht is volgens de ACM]).
Waarom toegankelijkheid een goede businesscase is
Ik hoor nog steeds wel eens dat toegankelijkheid ten koste zou gaan van het design of de creativiteit. In de praktijk is de afgelopen jaren echter herhaaldelijk gebleken dat een toegankelijke site juist de overtreffende trap is van een kwaliteitsplatform. De data van 2026 laten zien dat de winnaars op drie vlakken scoren:
- SEO- en GEO-dominantie: Of we het nu hebben over Search Engine Optimization of Generative Experience Optimization (GEO), de kern blijft gelijk: AI-bots en LLM-crawlers moeten je content kunnen begrijpen. Een site die technisch perfect gestructureerd is voor screenreaders, biedt de ideale ‘schone’ data voor AI-agents om accuraat te kunnen samenvatten. Toegankelijkheid bleek de slimste investering om bovenaan te komen in de AI-gedreven zoekresultaten van vandaag. (Lees ook het artikel van Niels over de [synergie tussen AI en toegankelijkheid]).
- Extreme performance: Toegankelijke code is ‘schone’ code. Dat betekent snellere laadtijden en een betere gebruikerservaring voor iedereen, ook voor de lezer die in een drukke trein met een slechte verbinding je artikel probeert te openen.
- Inclusief merk: In de huidige maatschappij wordt exclusie simpelweg niet meer gepikt. Publishers, online uitgevers of nieuwssites die toegankelijkheid hebben omarmd, hebben hun merkwaarde en abonneebestand zien stijgen.
Van technisch fundament naar redactionele borging
De keuze voor een toegankelijke technische basis is een besluit met enorme impact. Voor grote mediahuizen betekent dit vaak investeren in een schaalbare tech-stack die over meerdere titels gedeeld kan worden. Maar dit hoeft geen alles-of-niets-operatie te zijn; een stapsgewijze aanpak werkt vaak beter, mits de fundamentele keuze voor toegankelijkheid als prioriteit wordt vastgelegd.
Maar digitale toegankelijkheid heeft ook impact op de redactie. Een technisch perfect platform is immers waardeloos als de dagelijkse contentstroom de toegankelijkheid weer ondergraaft. Door technische waarborgen direct in het CMS te integreren, is toegankelijkheid geen ‘extra taak’ meer, maar een natuurlijk onderdeel van het ambacht. De techniek ontzorgt de redactie, zodat zij zich kunnen focussen op de inhoud terwijl het platform drempelvrij blijft.
Hoe sta jij er nu voor?
In 2026 is de “ik wist het niet”-fase voorbij. We zien nu de eerste handhavingszaken en schadeclaims van consumentenorganisaties die simpelweg toegang eisen tot informatie. Maar belangrijker nog: we zien een internet dat eindelijk een stukje inclusiever is geworden.
Ben je nog steeds pleisters aan het plakken op een verouderd platform, of heb je de EAA aangegrepen om je platform fundamenteel te verbeteren? Toegankelijkheid is geen project met een vinkje; het is de nieuwe standaard voor elke professionele speler in de publishing markt.
Alles weten over accessibility?
In ons handboek ‘Bouwen aan een digitaal toegankelijke organisatie’ lees je exact wat je nodig hebt om klaar te zijn voor de European Accessibility Act.
Geschreven door
Nooit geen reden voor roze lippenstift