Voorbij de checklist: de menselijke kant van digitale toegankelijkheid
Geplaats in categorie: BlogGeschreven door
Nooit geen reden voor roze lippenstift
Voorbij de checklist: de menselijke kant van digitale toegankelijkheid
Ontwerpen voor de ‘gemiddelde gebruiker’ is een fabeltje. In de praktijk bouwen we vaak onbewust digitale barrières voor de 1,3 miljard mensen wereldwijd die met een beperking leven. Tijdens een recent webinar deelden Bandy Huijgers (UX Designer bij CM.com) en Walter Ravenhorst (Freelance Accessibility expert Level Level, ex Bol) hoe je toegankelijkheid transformeert van een theoretisch ‘moetje’ naar een praktische kwaliteitsstandaard. De belangrijkste les? Kijk verder dan de WCAG-regels en focus op de daadwerkelijke gebruikerservaring.
Wie met een inclusieve bril naar het web kijkt, ziet dat digitale inclusie over veel meer gaat dan alleen techniek. Bandy illustreerde dit met een helder onderscheid: toegankelijkheid is het meetbare resultaat (voldoen aan de richtlijnen), maar inclusiviteit is het proces. Het gaat erom dat een gebruiker zich niet alleen geholpen, maar ook echt welkom voelt op jouw platform.
De impact van de ‘situatieve’ barrière
Bij Level Level hameren we er vaak op: we zijn allemaal wel eens tijdelijk beperkt. Sta je met een baby op je arm een pakketje te bestellen? Dan heb je op dat moment een situatieve motorische beperking. Probeer je een website te bekijken in de felle zon op een terras? Dat is een situatieve visuele beperking.
Wanneer je ontwerpt voor mensen met een beperking, verbeter je de ervaring voor iedereen. Hulptechnologieën zoals ‘sip-and-puff’ apparaten (bediening via ademhaling) of screenreaders laten zien dat techniek pas echt slim is als deze barrièrevrij is voor elk individu.
Van Pinterest tot de festival-dixie
Concrete praktijkvoorbeelden maken het verschil tussen ‘vinken’ en ‘begrijpen’. In de webinar kwamen een paar inspirerende cases voorbij die laten zien hoe je verder gaat dan de standaard:
- Pinterest: Biedt huidskleurfilters bij make-up zoekopdrachten. Dit is geen harde WCAG-eis, maar wel een schoolvoorbeeld van inclusief ontwerp waarbij de gebruiker centraal staat.
- Interactie bij sollicitaties: CM.com experimenteerde met een veld waar sollicitanten de uitspraak van hun naam kunnen inspreken. Zo voorkom je dat een recruiter de naam verkeerd associeert en creëer je direct een positieve eerste ervaring.
- De ‘geslacht-vraag’: Bandy haalde een scherp voorbeeld aan uit de festivalwereld. Is het echt nodig om naar geslacht te vragen voor een ticket? Vaak is de enige relevante vraag voor de logistiek: “Wil je zittend plassen?”. Door de vraag zo te stellen, ben je direct inclusiever voor non-binair of trans personen en verzamel je alleen noodzakelijke data.
Borging in de basis: Aurora
Hoe houd je toegankelijkheid vol in een organisatie met honderden developers? Het antwoord van CM.com: verankeren in het fundament. Hun design system ‘Aurora’ is vanaf de basis toegankelijk opgebouwd. Als een developer een nieuwe feature bouwt met bestaande componenten, is de basis (zoals kleurcontrast en toetsenbordnavigatie) al gegarandeerd goed. Dit voorkomt dat je achteraf dure reparaties moet uitvoeren op je toegankelijke code.
De confrontatie met de werkelijkheid
Walter en Bandy waren het over één ding roerend eens: ga testen met ervaringsdeskundigen. Er is niets zo leerzaam (en soms pijnlijk) voor een team als een developer die ziet hoe een blinde gebruiker vastloopt op een ‘klik hier’ link zonder context. Dit creëert een vorm van gezonde schaamte die meer teweegbrengt dan welke spreadsheet of checklist dan ook.
Hun advies voor teams die direct impact willen maken:
- Context is key: Zorg dat links ook zonder de omliggende tekst begrijpelijk zijn voor een screenreader. Geef links een betekenisvolle naam.
- Maak velden ‘nullable’: Vraag je bij elk formulierveld af: hebben we deze data echt nodig om de conversie te voltooien? Minimaliseer de drempels.
- Toetsenbord is koning: Leg je muis eens een middag weg en probeer je eigen website te gebruiken met alleen de Tab-toets. Je zult verbaasd zijn waar je de weg kwijtraakt.
Toegankelijkheid als blijvende kracht
Digitale toegankelijkheid is geen eenmalig project, maar een continu proces van verbetering. Het gaat erom dat inclusiviteit onderdeel wordt van je Definition of Done. Bedrijven die dit doen, zien niet alleen hun juridische risico’s afnemen, maar hun marktbereik en klantloyaliteit groeien. Dat is de werkelijke businesscase voor toegankelijkheid.
Wil je weten waar voor jouw platform de grootste winst te behalen valt? Onze consultants helpen je graag met een praktische accessibility audit om de barrières voor jouw gebruikers definitief weg te nemen.
Alles weten over accessibility?
In ons handboek ‘Bouwen aan een digitaal toegankelijke organisatie’ lees je exact wat je nodig hebt om klaar te zijn voor de European Accessibility Act.
Geschreven door
Nooit geen reden voor roze lippenstift